Goksector maant overheid: herzie belastingaanpak door dalende inkomsten en opmars illegaliteit

Op 11 maart 2026 hebben prominente spelers in de Nederlandse goksector, waaronder brancheverenigingen VNLOK en VAN Kansspelen samen met exploitanten Nederlandse Loterij en Holland Casino, de regering opgeroepen om het belastingbeleid op kansspelen grondig te herzien; ze wijzen op de averechtse effecten van recente en geplande verhogingen, die niet alleen leiden tot lagere belastingopbrengsten voor de staat, maar ook tot een toename van illegale gokactiviteiten en minder geld voor sociale doelen. De brief, gericht aan de vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat van de Tweede Kamer, onderstreept hoe de belastingtarieven – gestegen van 30,5% in 2024 naar 34,2% in 2025 en gepland op 37,8% voor 2026 – de legale markt ondermijnen, terwijl illegale operators juist profiteren van de hogere druk op vergunde aanbieders.

Experts uit de sector benadrukken dat deze ontwikkelingen geen verrassing vormen, aangezien hogere belastingen spelers vaak wegjagen naar grijze of zwarte markten, waar geen belasting wordt afgedragen; data van de Kansspelautoriteit (KSA) bevestigen dit patroon, met concrete verliezen voor de schatkist en de samenleving. De ondertekenaars, die een groot deel van de legale gokmarkt vertegenwoordigen, pleiten voor een snelle evaluatie, zodat beleid kan worden aangepast voordat de schade verder oploopt.

Volgens cijfers van de KSA daalden de totale gokbelastingopbrengsten in 2025 met ongeveer 40 miljoen euro in vergelijking met 2024, terwijl de online goksector specifiek 43,5 miljoen euro minder opleverde; deze daling vond plaats ondanks de belastingverhoging, wat illustreert hoe hogere tarieven de inkomsten paradoxaal genoeg kunnen verminderen door spelers te ontmoedigen of te verplaatsen. In de eerste helft van 2025 overtrof illegaal gokken zelfs de legale markt in omvang, een trend die waarnemers al langer voorzagen omdat niet-vergunde platforms lagere kosten hanteren en geen belastingen betalen.

En dat is nog niet alles; de sector rapporteert dat sociale fondsen, die deels uit gokopbrengsten worden gevoed, ook krimpen, waardoor initiatieven voor verslavingspreventie en probleemgokken minder budget krijgen, juist op een moment dat de KSA haar 2026-agenda richt op het bestrijden van illegale operators. Observers noteren dat zulke dynamieken elders in Europa ook spelen, waar belastingverhogingen soms leiden tot een netto verlies voor overheden, al blijft de Nederlandse situatie uniek door de strenge regulering sinds de Wet kansspelen uit 2021.

De tariefstijgingen – van 30,5% naar 34,2% in 2025 en naar 37,8% in 2026 – maken deel uit van bredere begrotingsmaatregelen, maar stakeholders wijzen erop dat ze de concurrentiepositie van legale aanbieders verzwakken ten opzichte van buitenlandse of ongereguleerde sites; spelers kiezen dan voor platforms zonder Cruks-registratie of identificatieplicht, wat de overheidsdoelen van consumentenbescherming ondermijnt. Neem bijvoorbeeld de online gokmarkt, waar de daling van 43,5 miljoen euro samenhangt met een verschuiving naar illegale alternatieven, die in de eerste helft van 2025 al groter waren dan de legale omzet.

Brancheorganisaties zoals VNLOK, die loterijen vertegenwoordigen, en VAN Kansspelen, gericht op bredere kansspelen, onderstrepen dat hun leden juist investeren in verantwoorde gokpraktijken, boetes betalen en bijdragen aan het Verslavingspreventiefonds; hogere belastingen knijpen deze marges echter dicht, zodat minder overblijft voor innovatie of compliance. Holland Casino, met zijn fysieke locaties, en Nederlandse Loterij, marktleider in loterijen, melden vergelijkbare druk, terwijl de KSA in 2026 prioriteit geeft aan handhaving tegen illegale sites, wat extra kosten met zich meebrengt zonder dat de belastingopbrengsten herstellen.

Wat opvalt is hoe deze cyclus zichzelf versterkt: lagere legale inkomsten betekenen minder belasting, maar ook minder middelen voor inspectie, waardoor illegaliteit makkelijker gedijt; data tonen aan dat de totale gokmarkt groeide, alleen verschuift de waarde naar niet-belaste kanalen, een patroon dat onderzoekers in vergelijkbare markten zoals Zweden of Denemarken ook waarnamen na tariefaanpassingen.

De brief van 11 maart 2026 vraagt expliciet om een beleidsdoorlichting vóór het tweede kwartaal van 2026, zodat de geplande verhoging naar 37,8% kan worden heroverwogen; de ondertekenaars suggereren dat een meer evenwichtig tarief – lager maar breder gehandhaafd – hogere totale opbrengsten zou genereren, gebaseerd op KSA-statistieken en internationale benchmarks. Tegelijk zet de KSA haar 2026-agenda voort met operaties tegen illegale aanbieders, inclusief blokkades en boetes, maar zonder aanpassing van de tarieven blijft de druk op de legale sector bestaan.

En hier komt het op aan: de commissie heeft de bal nu in handen, want terwijl de markt zich aanpast aan de nieuwe realiteit van maart 2026, stapelen de cijfers zich op die een koerswijziging noodzakelijk maken; mensen die de sector volgen, weten dat eerdere verhogingen in 2024 al signalen gaven van afnemende groei, en 2025 bevestigde dat met harde getallen. De stakeholders hopen op dialoog, gesteund door feiten uit recente rapportages, om een duurzame oplossing te vinden.

Sinds de inwerkingtreding van de nieuwe kansspelwet hebben legale operators miljarden geïnvesteerd in licenties, systemen zoals Cruks en vergunningen, wat de staat initieel honderden miljoenen opleverde; de recente dalingen temperen dat succes echter, met 40 miljoen euro minder totaal en 43,5 miljoen specifiek online, terwijl illegaliteit piekt. Observers merken op dat dit geen geïsoleerd incident is, maar past in een patroon waarbij belastingdruk boven een bepaald niveau – rond de 30-35% in Europa – averechts werkt, omdat elasticiteit van vraag toeneemt.

Neem VNLOK en VAN Kansspelen: deze verenigingen lobbyen al langer voor balans tussen inkomsten en handhaving, en hun brief van maart 2026 bundelt krachten met giganten als Nederlandse Loterij, die Staatsloterij en Lotto runt, en Holland Casino, met 14 vestigingen; samen vertegenwoordigen ze de ruggengraat van de legale economie, die nu kreunt onder de tarieven. De KSA, belast met toezicht, rapporteert deze trends openbaar, wat de urgentie van evaluatie versterkt, vooral met de 37,8%-verhoging in het vizier.

Dat gezegd hebbende, blijft de focus op feiten: cijfers tonen een netto verlies voor de schatkist, minder sociale bijdragen en een illegale markt die legaal over